Λαΐκισμός και Λαϊκότητα

User Rating:  / 5
PoorBest 

προλογική σκέψη (με παραδείγματα)

Τα παραδείγματα λαϊκισμού αφθονούν στην κοινωνική και πολιτική ζωή μας. Η κυβέρνηση  που υπόσχεται να οδηγήσει το λαό στη Γη της Επαγγελίας και η αντιπολίτευση που τα βλέπει όλα μαύρα για το λαό· πολιτικοί που πίνουν νερό στο όνομα του λαού· τηλεοπτικοί σταθμοί που προβάλλουν χαμηλής ποιότητας εκπομπές, επειδή τάχα αυτές αρέσουν στο λαό· λαϊκοί τραγουδιστές που μόνο για τους καημούς του λαού τραγουδάνε· ιεράρχες που νοιάζονται να διατηρηθεί ανόθευτη η παράδοση του Λαού  μας· μετριότητες που διαβάλλουν πνευματικούς ανθρώπους, γιατί τάχα το έργο τους  δεν είναι γνήσια λαϊκό και δεν υπηρετεί το λαό. Εν ονόματι του, λοιπόν, αλλά ερήμην του όλοι αυτοί ορίζουν τι θέλει και τι χρειάζεται ο λαός, τι εξυπηρετεί  το λαϊκό συμφέρον και τι το αντιστρατεύεται. Στον ίδιο το λαό δεν πέφτει λόγος!!  

Ορισμός και διαίρεση

Λαϊκισμός είναι ένα αντιδημοκρατικό και αντιλαϊκό φαινόμενο, σύμφωνα με το οποίο ο λαός, ενώ δε συμμετέχει στην άσκηση της εξουσίας και στη διαμόρφωση της πολιτικής ζωής , τυπικά αναγνωρίζεται και αναγορεύεται κυρίαρχος.

 

 

Ο Λαϊκισμός εμφανίζεται με πολλά πρόσωπα. Φαινόμενα λαϊκισμού είναι:

  1. 1.Ο μεσσιανισμός.
  2. 2.Η καπηλεία κάθε γνήσιας λαϊκής δημιουργίας.
  3. 3.Η διαβολή άξιων ανθρώπων που διακρίνονται και ξεχωρίζουν.
  4. 4.Η χαμηλής ποιότητας τηλεοπτικές εκπομπές που προβάλλονται.

Σύγκριση και αντίθεση (διευκρίνιση)

Ο λαϊκισμός διαφέρει από τη λαϊκότητα· το επίθετο λαϊκός, γενικά, εκφράζει ό,τι  προέρχεται από το λαό, ό,τι είναι γνήσια λαϊκό και, ειδικότερα, η λαϊκότητα (ως ου­σιαστικό) στο χώρο της πολιτικής εκφράζει τη συμμετοχή, την παρουσία του λαού  στην έκφραση της πολιτικής εξουσίας.

 

 

Πού οφείλεται ο λαϊκισμός

  1. 1.Ο λαϊκισμός οφείλεται, πρωταρχικά, σε πολιτικούς και οικονομικούς παράγο­ντες που επιθυμούν τον παραγκωνισμό του λαού, για να επιβάλλουν τη δική τους θέληση και να εξυπηρετούν ευκολότερα και καλύτερα τα δικά τους συμφέροντα.
  2. 2.Στην πρόταξη του κομματικού από το κοινό και το εθνικό.
  3. 3.Στην απαιδευσία του λαού, εξαιτίας της οποίας δεν μπορεί να διακρίνει πότε υπονομεύονται τα δικαιώματα του, τι τον ωφελεί και τι όχι.
  4. 4.Στην προπαγάνδα που χρησιμοποιούν οι λαϊκιστές μέσω της τηλεόρασης και του Τύπου.
  5. 5.Στη δημαγωγία με την εκμετάλλευση των αναγκών και των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο λαός, π.χ. ανεργία, αβεβαιότητα κ.λ.π.
  6. 6.Στη φανατική προσήλωση σε κόμματα και ηγέτες.
  7. 7.Στην παθητικότητα, στην απροθυμία ή και στην αδυναμία του λαού να συμμετέ­χει στις πολιτικές διαδικασίες.
  8. 8.Στην αντίληψη που έχει ένα μεγάλο τμήμα του λαού ότι δεν μπορεί με τη συμμε­τοχή του να επηρεάσει και να κατευθύνει τις πολιτικές εξελίξεις.

Οι συνέπειες του λαϊκισμού

  1. 1.Υπονομεύεται η λειτουργία και το κύρος των θεσμών του δημοκρατικού πολιτεύματος.
  2. 2.Προτάσσεται το κομματικό από το κοινωνικό και το εθνικό συμφέρον. Καταργείται η αξιοκρατία.
  3. 3.Πατερναλισμός, δηλαδή υπερπροστατευτική τάση του κράτους απέναντι στους πολί­τες, η οποία αποβλέπει στον έμμεσο αλλά απόλυτο έλεγχο τους.
  4. 4.Αποπροσανατολισμός από τα πραγματικά προβλήματα.
  5. 5.Εκμετάλλευση του λάου.
  6. 6.Υποβαθμίζεται η πολιτική ζωή, επικρατεί η συνθηματολογία, η έλλειψη επιχειρη­ματολογίας και οι ανούσιες αντιπαραθέσεις ανάμεσα στους πολιτικούς.
  7. 7.Μισαλλοδοξία, φανατισμός, συκοφάντηση και καθύβριση των πολιτικών αντι­πάλων.
  8. 8.Χαλκεύονται δεσμά για το λαό, φαλκιδεύεται και εκφυλίζεται η δημοκρατία. Αν συντρέξουν ορισμένες προϋποθέσεις, μπορεί να οδηγήσει σε ολοκληρωτικές καταστάσεις.
  9. 9.Εξουσία ινδαλμάτων (,ποδοσφαιριστών, καλλιτεχνών κ.α.)

10. Εμπορευματοποίηση κάθε αυθεντικής λαϊκής δημιουργίας και αξίας. Η κοινω­νία παύει, ως ένα μεγάλο βαθμό, να καθορίζει με τις λειτουργίες της την πολιτι­στική δημιουργία και την αισθητική αξία της.

11. Υποκουλτούρα, ισοπέδωση και μαζικοποίηση με την προβολή της απρόσωπης μάζας.

12. Παραφθορά της γλώσσας· οι λαϊκιστές καπηλεύονται αξίες και γι' αυτό σημα­ντικές για το περιεχόμενο τους λέξεις, όπως λαός, πατρίδα, έθνος, δημοκρατία, ειρήνη κ.λπ., καταντούν να μην έχουν πια κανένα πραγματικό αντίκρισμα, φθεί­ρονται και χάνουν το νόημα τους.

13. Συναλλαγή και διαφθορά λειτουργών του κράτους σε βάρος του δημόσιου συμ­φέροντος.

  1. 14. Υποκρισία και ανηθικότητα.

Επίλογος

Ο λαϊκισμός είναι στην ουσία ένα αντιδημοκρατικό και αντιλαϊκό φαινόμενο που ευδοκιμεί όταν ο λαός είναι απαίδευτος. Γι' αυτό και απάντηση κατά του λαϊ­κισμού είναι η μόρφωση του λαού. Όσο περισσότερο συνειδητοποιείται ότι «στο λαό κάνει καλό ό,τι είναι αυθεντικά πνευματικό, ό,τι είναι αληθινό και ό,τι είναι προϊόν ελευθερίας», τόσο περισσότερο θα περιορίζονται τα λαϊκιστικά φαινόμενα και οι επιπτώσεις τους.

ΚΕΙΜΕΝΟ

 

 

 

 

 

 

 

 

Ένας νόμος για την τηλεόραση

Με την ευκαιρία μίας διάλεξης που πραγματοποίησα πριν από μερικά χρό­νια στη Γερμανία, γνώρισα τον υπεύθυνο ενός καναλιού ο οποίος είχε έρθει να με ακούσει μαζί με τους συνεργάτες του. Δε θα αναφέρω το όνομα του, ώστε να αποφύγω να δώσω σε αυτή την υπόθεση προσωπική χροιά.

Στη διάρκεια της συζήτησης μας, μου είπε τρομακτικά πράγματα, τα οποία θε­ωρούσε, φυσικά, αδιαπραγμάτευτα. «Οφείλουμε να δώσουμε στους ανθρώπους αυτό που περιμένουν...» είχε πει, νια παράδειγμα, σαν να ήταν δυνατό να γνωρίζει κάποιος το τι θέλουν οι άνθρωποι, στηριζόμενος στις μετρήσεις τηλεθέασης. Το μόνο στο οποίο, πιθανώς, μπορούμε να καταλήξουμε είναι ενδείξεις για τις προτι­μήσεις των τηλεθεατών απέναντι στα προγράμματα που τους προσφέρουν. Οι αριθμοί αυτοί δεν μπορούν να μας πουν αυτό που οφείλουμε ή μπορούμε να προ­τείνουμε και ο συγκεκριμένος διευθυντής καναλιού δεν μπορεί να ξέρει τις επι­λογές των τηλεθεατών απέναντι σε προτάσεις διαφορετικές από τις δικές του.

Στην πραγματικότητα ήταν πεισμένος ότι η επιλογή δεν ήταν δυνατή παρά μό­νο στο πλαίσιο αυτών που ήδη και στο εξής θα προσφέρονται και δεν έβλεπε κα­μία εναλλακτική λύση. Η συζήτηση μας ήταν πραγματικά απίστευτη. Ισχυριζόταν ότι η θέση του συμφωνούσε με «τις αρχές της δημοκρατίας» και πίστευε ότι έπρε­πε ν' ακολουθήσει τη μοναδική κατεύθυνση που ήταν κατανοητή για αυτόν, αυτή που θεωρούσε σαν «την πιο λαϊκή».Όμως, τίποτα στη δημοκρατία δε δικαιολογεί τη θέση αυτού του διευθυντή καναλιού, κατά τη γνώμη του οποίου το γεγονός ότι παρουσίαζε ολοένα και περισσότερο μέτριες εκπομπές ανταποκρινόταν στις αρ­χές της δημοκρατίας, «επειδή είναι αυτό που περιμένουν οι άνθρωποι». Με αυτή τη λογική, το μόνο που μας απομένει είναι να πάμε κατά διαβόλου!

Η δημοκρατία, το έχω εξηγήσει αλλού, δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα σύ­στημα προστασίας εναντίον της δικτατορίας και τίποτα μέσα στη δημοκρατία δεν εμποδίζει τους πιο μορφωμένους ανθρώπους να μεταδίδουν τη γνώση τους στους λιγότερο μορφωμένους. Το αντίθετο ακριβώς, η δημοκρατία προσπα­θούσε πάντα ν' ανεβάσει το επίπεδο εκπαίδευσης· αυτή είναι η αυθεντική φιλο­δοξία της.

Οι ιδέες αυτού του διευθυντή καναλιού δεν ανταποκρίνονται σε καμιά περίπτωση στο δημοκρατικό πνεύμα, το οποίο συνίστατο πάντα στο να προσφέρονται σε όλους, οι καλύτερες δυνατότητες και ευκαιρίες. Αντίθετα, οι αρχές αυτές οδηγούν στο να προτείνουν στους τηλεθεατές ολοένα και περισσότερο κακές «πομπές, τις οποίες αποδέχεται το κοινό, αρκεί να περιέχουν Βία, σεξ και εντυ­πωσιασμό. Πραγματικά όσο περισσότερο χρησιμοποιούμε αυτού του είδους τα μέσα, τόσο περισσότερο παρακινούμε τους ανθρώπους να τα ξαναζητήσουν. Και καθώς αυτές τις πρακτικές καταλαβαίνουν καλύτερα οι παραγωγοί και είναι αυτές που προκαλούν πιο εύκολα τη συναίνεση του κοινού, απορρίπτονται οι πιο απαιτητικές προτάσεις. Περιορίζονται να προσθέτουν «πιπέρι» στα προγράμμα­τα και ένας διευθυντής καναλιού φαντάζεται ότι με αυτό τον τρόπο έχει λύσει το πρόβλημα. Αυτό συμβαίνει από τότε που εμφανίστηκε η τηλεόραση: προσθέτουν ολοένα και περισσότερο πιπέρι στα χαμηλής ποιότητας γεύματα, ώστε να κατα­φέρουν να γίνει αποδεκτή η άνοστη και άθλια γεύση τους.

Κ. Πόπερ, Τηλεόραση, κίνδυνος για  τη δημοκρατία, εκδ. Νέα Σύνορα, Α.Α. Λιβάνη

θέματα

1.  Να ενημερώσεις την τάξη σου για το περιεχόμενο του κειμένου με γραπτή
περίληψη του σε 100-120 λέξεις.

(μονάδες 25)

2.  Ποιο πρόβλημα θίγει ο φιλόσοφος Κ. Πόπερ στο κείμενο αυτό;

(μονάδες 4)

3.  Συμπλήρωσε, συμφωνά με το κείμενο, τη μείζονα προκειμένη στο συλλογισμό του διευθυντή καναλιού:

Μείζων προκειμένη:    .....................................................................

Ελάσσων προκειμένη: Εμείς παρουσιάζουμε εκπομπές που περιμένουν οι

άνθρωποι.

Συμπέρασμα:           Εμείς συμφωνούμε με τη δημοκρατική αρχή.

Είναι ορθό το επιχείρημα αυτό; Να αιτιολογήσεις την απάντηση σου.

(μονάδες 4)

4.  Ποιο είναι το ισχυρότερο επιχείρημα με το οποίο ο Κ. Πόπερ  αντικρούει τον ισχυρισμό του συνομιλητή του ότι η θέση του συμφωνούσε με «τις αρχές της
δημοκρατίας»;

(μονάδες -

5.  «Η δημοκρατία προσπαθούσε πάντα ν' ανεβάσει το επίπεδο της εκπαίδευσης
αυτή είναι η αυθεντική φιλοδοξία της». Να αναπτύξεις τεκμηριωμένα την
άποψη αυτή σε μία παράγραφο με 15 σειρές περίπου.

(μονάδες 5

6.  Να χρησιμοποιήσεις σε προτάσεις τη λέξη αρχή, -ες με τρεις διαφορετικές σημασίες.

(μονάδες 3

7.  Να προσδιορίσεις πέντε ουσιαστικά με το επίθετο λαϊκός, -ή, -ό και να σχη­-
ματίσεις ονοματικά σύνολα.

λαϊκός, -ή, -ό............................... (μονάδες 5 /

8. Να γράψεις ένα άρθρο, με 550-600 λέξεις, για τους λόγους στους οποίους οφείλεται ο λαϊκισμός και για τις επιπτώσεις που έχει στην πολιτική και γε­νικότερα στην κοινωνική ζωή. Υπόθεσε ότι το άρθρο σου θα δημοσιευτεί σε γνωστή εφημερίδα.

(μονάδες 50)

 

Ειδικό λεξιλόγιο

Λογική (κυριολεκτική) χρήση της γλώσσας

Λέξεις//όροι

-  λαός, /λαϊκός, λαϊκότητα

-  κοινωνία, πολίτες, κόσμος, πλήθος, πληθυσμός

-  λαουτζίκος, μάζες, όχλος, συρφετός                               '

-  λαοπρόβλητος, λαοφιλής, λαοπλάνος, λαομίσητος, λαοκράτία,) λαϊκός, αντιλαϊκός

-  λαϊκίζω, λαϊκισμός, λαϊκιστής, λαϊκίστικος

-  συμμετέχω, συμμετοχή, εξουσία, δημοκρατία

-   αντιδημοκρατικός, δημαγωγία, προπαγάνδα, εκμεταλλεύομαι, εκμετάλλευση, καπηλεύομαι (= εκμεταλλεύομαι για ιδιοτελείς σκοπους), καπηλεία, υποκουλτούρα, εμπορευματοποίηση, συμφέρον,] απαιδευσία, χειραγωγώ, χειραγώγηση, πατερναλισμός (= προστατευτική τάση του κράτους απέναντι στους πολίτες η οποία αποσκοπει στοον έμμεσο αλλά απόλυτο έλεγχο τους), ιδιώτευση (= από από τα ^ κοινά), απάθεια (= αδιαφορία), ισοπέδωση, μαζικοποίη είδωλαα, ινδάλματα, μεσσιανισμός, αποπροσανατολισμός, ι, σμός, δ6ιχασμός, διαμάχες, δυσφημώ, δυσφήμηση, συκοφαντώ, ι φαντία,ι, υποκρισία, ανηθικότητα, διαφθορά, ευνοιοκρατία (= με| ληπτικχή προνομιακή μεταχείριση, φαβοριτισμός), υπόδουλο ολοκληηρωτικός, ολοκληρωτισμός

- ελίτ, αριστοκράτης, αριστοκρατία, η άρχουσα τάξη, οι άρχοντες,] πλούσιο,οι, οι ισχυροί, οι δυνατοί, οι προνομιούχοι

Λεκτικά σύνολα

 λαός κυρίαρχος, φιλελεύθερος, δημοκρατικός, ελεύθερος, ανυπότακτος, περήφανος, ένδοξος, ειρηνικός, φιλήσυχος, μορφωμένος^ αμόρφωτος, φτωχός, πλούσιος, περιούσιος (= εκλεκτός)

ααϊκός -ή, -ι-ό: κυριαρχία, συμμετοχή, εντολή, ετυμηγορία (= απόφαση^ κόμιμα, δημοκρατία, αίτημα, κίνημα, εξέγερση, επανάσταο

ήρωας, ηγέτης, δημιουργία, τέχνη, μουσική, χοροί, πολιτισμός, αγορά, συμφέρον, τάξεις, στρώματα, μάζες -η, -ο: φαινόμενο, πολιτική, κόμμα, λόγος, υποσχέσεις, ενέργεια, παροχές

Ρήματα :

καλούμαι, σέβομαι, τιμώ, φροντίζω, εμπιστεύομαι, εμψυχώνω, μερώνω, μορφώνω, απελευθερώνω το εξαπατώ, ξεγελώ, εμπαίζω, παραπλανώ, προδίδω, περιφρονώ, διχάζω, καθοδηγώ, ποδηγετώ (= κατευθύνω), παραραγκωνίζω, εκμεταλλεύομαι, καταπιέζω, υποδουλώνω το 3αό ΐ)κ Αογίζω ή αγνοώ, αψηφώ τις αντιδράσεις του λαού υπερασπίζομαι τα δικαιώματα, τις ελευθερίες του λαού

συγκινησιακή (μεταφορική) χρήση της γλώσσας

θωπεύω το λαό (= χαϊδεύω, καλοπιάνω)

βαυκαλίζω (= εξαπατώ, καθησυχάζω με ψεύτικες υποσχέσες, καλλιεργώ ψεύτικες προσδοκίες) το λαό

ο λαϊκισμός εγκυμονεί τον κίνδυνο...

εξαιτίας του λαϊκισμού ελλοχεύει ο κίνδυνος.. .

ο λαϊκισμός υπονομεύει τη δημοκρατία

ο λαϊκισμός φαλκιδεύει (= περιορίζει, νοθεύει) τη δημοκρατία

ο λαϊκισμός εκφυλίζει τη δημοκρατία

ο λαϊκισμός χαλκεύει (= κατασκευάζει) δεσμά για το λαό

κηδεμονία του λαού

Κοινωνία

1societyΆρθρα που σχετίζονται με κοινωνικά θέματα.

Επιστήμη

Άρθρα που σχετίζονται με επιστημονικά θέματα. . .

Εκπαίδευση

Άρθρα που διαπραγματεύονται εκπαιδευτικά θέματα. . . 

Πολιτισμός

Άρθρα για την κουλτούρα και τον πολιτισμό. . .