Μεσσιανισμός

User Rating:  / 6
PoorBest 

ΜΕΣΣΙΑΝΙΣΜΟΣ  Ενδεικτική προλογική σκέψη  (με συνδυασμό μεθόδων)

Σε αντίθεση με τους αρχαίους Έλληνες που προσέγγισαν τον κόσμο με τον ορθό λόγο, οι λαοί της Ανατολής τον προσέγγισαν με την ενόραση, χωρίς δηλαδή τη με­σολάβηση της λογικής ή των αισθήσεων. Έκφραση αυτού του ενορατικού τρόπου προσέγγισης του κόσμου είναι και ο Μεσσιανισμός.

Ανάλυση  της έννοιας

Ορισμός

Μεσσιανισμός είναι η πίστη στην έλευση ενός μεσσία, ενός σωτήρα, ενός δηλα­δή πολιτικού ηγέτη με εξαιρετικές ικανότητες που θα λυτρώσει το λαό ή το έθνος από τα προβλήματα του και θα το κάνει να μεγαλουργήσει.

Ο μεσσιανισμός είναι μια αντίληψη που δε συνάδει με ελεύθερους ανθρώπους που διαμορφώνουν οι ίδιοι τη ζωή τους και είναι υπεύθυνοι γι' αυτήν, αλλά με άβου­λα άτομα, με μάζες που εναποθέτουν τις ελπίδες για τη σωτηρία τους στην έλευση ενός χαρισματικού ηγέτη. Είναι μια θεοκρατική αντίληψη για τη ζωή ανατολικής προέλευσης, αντίθετη προς το ελληνικό πνεύμα.

 

 

Αίτια που ευνοούν στην κοινωνία μας την πίστη σε μεσσιανικές δοξασίες

  1. 1.Η έλλειψη παιδείας και ειδικότερα η αποξένωση από το ελεύθερο πνεύμα και από το κλασικό πολιτικό ιδεώδες (ελεύθερος άνθρωπος μέσα σε ελεύθερη πολι­τεία) της αρχαίας Ελλάδας.
  2. 2.Οι κοινωνικές αδικίες, η εκμετάλλευση, η φτώχεια και η εξαθλίωση ενός τμήμα­τος του πληθυσμού.
  3. 3.Οι φόρμες της βυζαντινής παράδοσης που διατηρούν πάντα κάτι από το πνεύμα της ανατολικής θεοκρατίας και φεουδαρχίας.
  4. 4.Αριστοκρατικές αντιλήψεις που περιφρονούν το λαό και τη δύναμη του.
  5. 5.Ο αυταρχικός τρόπος με τον οποίο πολλές κυβερνήσεις του νεοελληνικού κρά­τους άσκησαν την εξουσία. Η συγκεντρωτική δομή της εξουσίας ευνοεί την εκδήλωση μεσσιανικών αντιλήψεων, επειδή έτσι υπονομεύεται η δημοκρατική αρ­χή της συμμετοχής των πολιτών και της λαϊκή κυριαρχίας.
  6. 6.Ο προσωποπαγής και αρχηγικός χαρακτήρας των κομμάτων, έστω κι αν αυτά αυτοαποκαλούνται προοδευτικά και δημοκρατικά.
  7. 7.Η διάψευση των προσδοκιών του πολίτη από την πολιτική ηγεσία, τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει και η απογοήτευση του μπορεί να τον στρέψουν σε Μεσσίες ή μεσσίες.
  8. 8.Ο μεσσιανισμός υποθάλπεται από ξένους και εγχώριους κύκλους -πολιτικούς, οικονομικούς, θρησκευτικούς- που θέλουν υπηκόους
  9. 9.και όχι συνειδητοποιημέ­νους πολίτες, που να μπορούν να σκέφτονται, να εκφέρουν πολιτικό λόγο και να συμμετέχουν ενεργά στις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις.

Επιπτώσεις του μεσσιανισμού

  1. 1.Χάνεται η πνευματική ελευθερία του ατόμου.
  2. 2.Θρησκευτικές και πολιτικές εξουσίες επιβάλλουν το σκοταδισμό, αποπροσανα­τολίζουν και εκμεταλλεύονται τους λαούς.
  3. 3.Εντείνονται οι κοινωνικές διακρίσεις.
  4. 4.Οι άνθρωποι μαζοποιούνται, μετατρέπονται σε αγέλη πιστών που έχει πάντα ανάγκη από έναν ποιμένα.
  5. 5.Παθητικότητα και μοιρολατρία, καθώς επικρατεί η πίστη πως θα έρθει ένας Υ­περάνθρωπος που θα σώσει τον άνθρωπο από τα δεινά του.
  6. 6.Οι άρχοντες θεοποιούνται και λατρεύονται σαν είδωλα. Έτσι, η εξουσία τους γίνεται απόλυτη, ανεξέλεγκτη, ασύδοτη.
  7. 7.Καταργούνται δικαιώματα και ατομικές ελευθερίες.
  8. 8.Φανατισμός και μισαλλοδοξία. Περιορίζεται η ελευθερία σκέψης και έκφρασης.
  9. 9.Επηρεάζεται αρνητικά κάθε πολιτισμική δημιουργία, π.χ. η επιστημονική έρευ­να, η καλλιτεχνική δημιουργία, η κριτική.

Επίλογος

Ο μεσσιανισμός δεν είναι μόνο πρόβλημα πολιτικό· είναι και πρόβλημα παιδείας. Άλλωστε, παιδεία και πολιτική αλληλοκαθορίζονται. Σε μια δημοκρατική πολιτεία τα δημοκρατικά ιδεώδη είναι περιεχόμενο της παιδείας, και η παιδεία με τη σειρά της στηρίζει και διευρύνει τη δημοκρατία. Γι' αυτό, αν θέλουμε να καταπολεμηθούν απο­τελεσματικά οι μεσσιανικές αντιδημοκρατικές δοξασίες, απ' όπου κι αν προέρχονται, πρέπει να μορφωθεί ουσιαστικά  ο λαός.

 

ΚΕΙΜΕΝΟ

Μεσσιανισμός

Ο μεσσιανισμός είναι καθαρό δημιούργημα της Ανατολής, μια συνολική λα­χτάρα που βγαίνει μέσα από την ψυχή ανθρώπων, που «μάζα» υπήρξαν πάντοτε και «μάζα» ποθούν ν' απομείνουν. Κανένας αρχαίος δεν ανέμεινε ποτέ Μεσσία. Η αναμονή του ατομικού λυτρωμού από μιαν υπεράνθρωπη ή υπερκόσμια δύ­ναμη είναι δείγμα υποκειμενικής ανανδρίας, που μπορεί να υπερνικηθεί αργότε­ρα. Καυχιόμαστε να θεωρούμε τους εαυτούς μας απογόνους των αρχαίων Ελλήνων, και δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία, πως έχουμε, πραγματικά, περισσό­τερο από κάθε άλλο λαό, όχι μόνο φυλετική μ' εκείνους συγγένεια, αλλά και συγγένεια εκλεκτική, συγγένεια στη διανόηση, στον τρόπο που αντικρίζουμε, σαν άτομα, τη ζωή. Κι ωστόσο δεν τους ξέρουμε τους προγόνους μας, δεν πασχίζου­με να τους νιώσουμε βαθιά. Αγνοούμε τέλεια την υπεροχή των ανδρών εκείνων, που δεν φρόντισαν να στήσουν κανέναν Παράδεισο υπερκόσμιο, εκείθε από τη ζωή, αλλά και τους σεπτούς ακόμη ίσκιους, που γέμιζαν τα Ηλύσια πεδία, τους περιγράφουν να λαχταρούν τον ήλιο. «Κάτω κόσμος» είναι και για τον Έλληνα του δημοτικού τραγουδιού η μετά θάνατον πολιτεία, κι «απάνω κόσμος» η πλά­ση που μας κρατεί. Τέτοιες αντιλήψεις, ριζωμένες Βαθιά στις ψυχές, δείχνουν πως για τον Έλληνα, όποιας εποχής, το Αγαθό, το Αληθινό, το Ωραίο έχουν αξία καθ'  εαυτά, κ' έχουν αξία για τον εαυτό τους. [...]

Σε τέτοια πλέρια γεύση της ζωής φτάνει μονάχα το ελεύθερο άτομο, ο άν­θρωπος που ξέρει, που οφείλει από μέσα του να βρει τους νόμους και τους κανό­νες της υπάρξεως του. Μπορεί να υπάρχουν εδώ κ' εκεί «κρίσιμες στιγμές» για τους λαούς, όταν τους αντικρίζουμε σαν σύνολα, για τον κόσμο, όταν τον βλέπου­με σαν άβουλη μάζα. Κρίσιμες στιγμές, επειδή η μάζα αυτή αναταράζεται τότε σαν αγέλη δαρμένη από σιφούνι, σαν κοπάδι πού ‘χασε σκυλιά και τσομπάνηδες. Για το ελεύθερο όμως άτομο, «κρίσιμη στιγμή» είναι κάθε ώρα της ελεύθερης ζωής του. Δεν έχει το άτομο αυτό την ήρεμη ζωή των κοπαδιών, που βόσκουν, ώρες γαληνές, σε λιπαρά λιβάδια. Η ύπαρξη του είναι αδιάκοπος δαρμός, γιατί με αγώνα βρίσκει την εκλεκτή τροφή του. Ας μην παίρνουμε τα μεγάλα κηρύγμα­τα ζωής μέσα απ' τη θαλπωρή της Εκκλησίας, ας πασχίζουμε να τα νιώθουμε μέ­σα από τη σκληρή ψυχή του ελεύθερου ατόμου που τα κήρυξε. [...]

Γι’  αυτόν, για το ελεύθερο άτομο, δεν υπάρχει δουλική αναμονή λυτρωμού, έξωθεν σωτηρίας. Δεν υπάρχει Μεσσιανισμός. Κάθε στιγμή της ζωής του είναι αναζήτηση του Ωραίου, του Αγαθού, του Αληθινού. Εκείνου, που αυτός, στην ορισμένη εκείνη στιγμή, νιώθει σαν Αγαθό ή Αληθινό ή Ωραίο, και που η αδιάκο­πα πλουτιζόμενη πείρα του το τελειώνει, το μεστώνει με του αγώνος του τα λάφυ­ρα. Κι  έξωθεν αν έρθει ένα κήρυγμα ηθικής υγείας και πληθωρικής ζωής, ποιος άλ­λος θα το νιώσει πρώτος, αν όχι αυτός, που χαίρεται νια τον εαυτό του το Αληθι­νό, τ' Ωραίο και τ' Αγαθό; Ο Μεσσίας, κι αν έρθει, έρχεται πρώτα σ' εκείνους, που δεν τον αποζήτησαν : στους σκληρούς βιοπαλαιστές, στους συμβολικούς «αλι­είς», που δεν ερμηνεύουν γραφές και προφήτες, αλλά έξω από τα πλαίσια της κοινωνίας, μόνοι μέσα στα στοιχεία της φύσεως, «αγράμματοι» και «αμόρφω­τοι» για τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους, ακούν στην τρίσβαθη ψυχή τους την πρωτόπλαστη, την παιδική κραυγή του θαυμασμού. Μεσσίας είναι ο Λόγος, είναι η έκφραση που παίρνει η άναρθρη εκείνη κραυγή μιας πρωτόγονης, ελεύθε­ρης ψυχής. [...]

Φ. Πολίτη

 

Πρόσθετο κείμενο:

Ο μεσσιανισμός στηρίχτηκε στην πίστη μιας εκ βάθρων ανατροπής, μιας

Ανατροπής που θα εκφραστεί με τον ιουδαϊκό προφητισμό, τη Δευτέρα Παρουσία, την Αποκάλυψη, τη βασιλεία των δικαίων, την επανάσταση, ή, σήμερα πλέον, την τεχνολογική εσχατολογία του μετανθρώπου και της βιοτεχνολογίας που, σύμφωνα με τις επαγγελίες της, θα μας προσφέρει την αθανασία!

 

Μεσσιανικά όνειρα και προφητείες συνόδεψαν όλες τις μεγάλες ιστορικές απόπειρες ανατροπής του status quo: τις μεγάλες μονοθεϊστικές θρησκείες,
τα εξισωτικά κοινωνικά κινήματα (κομμουνισμός), τα επεκτατικά αποικιοκρατικά ρεύματα όπως αυτά της Δύσης μετά τον 12ο αιώνα, τα ακραία εθνικιστικά ρεύματα,
όπως ο ναζισμός, ο σιωνισμός, που ευαγγελίζονται την κυριαρχία μιας περιούσιας φυλής, τέλος σύγχρονα ρεύματα όπως ο ριζοσπαστικός ισλαμισμός.

Σε κάθε εποχή, τα μεγάλα μεσσιανικά ρεύματα έπαιρναν ποικίλες μορφές και εκδηλωνόταν με πολλαπλές εκφάνσεις. Ο μεσσιανισμός, στη Δύση, εκφράστηκε τόσο με τη σοβαρή θεολογική εκδοχή του όσο και με το λαϊκό μεσσιανισμό.
Οι δοξασίες για τον Αντίχριστο, τη Δευτέρα Παρουσία και τα Χιλιαστικά οράματα χαρακτηρίζουν ολόκληρη την περίοδο του ύστερου Μεσαίωνα και της πρώτης Αναγέννησης και τροφοδοτούν τις σταυροφορίες και τις επιδρομές κατά της χριστιανικής και της ισλαμικής Ανατολής.Λόγιος και λαϊκός, ο μεσσιανισμός θα καταλήξει στην πίστη για τη μεσσιανική αποστολή του “λευκού δυτικού ανθρώπου”. Οι Ισπανοί σταυροφόροι και ιεροεξεταστές θα καίνε τους Ινδιάνους, οι Πορτογάλοι τους Απω-ασιάτες και οι Αγγλογάλοι θα “εκπολιτίζουν” τους Αφρικανούς.
Η πίστη του αμερικανικού προτεσταντισμού στη μεσσιανική αποστολή των Αμερικανών θα συνεχίζει να εκφράζεται πολλαπλά: από την εξολόθρευση των Ινδιάνων έως τις ατομικές βόμβες της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι και την “εξολόθρευση” των Ταλιμπάν. Η πλέον παροξυστική μορφή του ευρωπαϊκού ρατσισμού, ο ναζισμός, θα τροφοδοτηθεί από το μεσσιανικό όνειρο του χιλιετούς Ράιχ των Αρείων. Ο ιουδαϊκός μεσσιανισμός, η αρχέγονη μήτρα του μεσσιανισμού, για 3.000 χρόνια, θα διατηρεί την ελπίδα και την ταυτότητα ενός λαού,
αρχίζοντας από τον Μωϋσή, περνώντας από τον Ησαΐα και τον Δανιήλ, θα πυροδοτεί εξεγέρσεις, όπως των Μακκαβαίων και του Μπαρ Χοκμπά και φθάνοντας μέχρι τη σύγχρονη “επιστροφή” στη Σιών με την αποικιοκρατία και την πίστη στη φυλετική και πνευματική ανωτερότητα του περιούσιου λαού.

Ο κομμουνιστικός μεσσιανισμός θα επιχειρήσει να εκκοσμικεύσει τη μεσσιανική προσδοκία και με φορέα την “καθολική τάξη” των προλεταρίων να οδηγήσει όχι πλέον στο βασίλειο του Θεού, αλλά της ισότητας επί της γης, αίροντας κάθε “πόνο και οδυρμό”. Και όλοι γνωρίζουμε, τόσο τις μεγάλες κατακτήσεις (επέκταση των ελευθεριών) αλλά και τις απογοητεύσεις που έφερε αυτό το όραμα (κατάρρευση του υπαρκτού κομμουνισμού).

Σήμερα η ανθρωπότητα –παρόλο που συνεχίζουν να επιβιώνουν μορφές του πολιτικο-θρησκευτικού μεσσιανισμού, όπως ο ισλαμισμός– βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα μορφή μεσσιανισμού, τον τεχνολογικό. Μια και η θρησκευτική μεσσιανική προσδοκία έχει εξασθενίσει και η κοινωνική δοκίμασε ένα ισχυρότατο πλήγμα, ο νέος Μεσσίας θα είναι η τεχνολογία η οποία θα απαντήσει σε όλες τις προσδοκίες μας.
Αυτός ο τεχνολογικός μεσσιανισμός θα εκφράζεται με τις προσδοκίες της έλευσης του μετανθρώπου αλλά και θα επενδύεται με στοιχεία ανορθολογικά, μυστικιστικά, ή ακόμα και... γελοιογραφικά.
Στην Αμερική, πάνω από το 50% του πληθυσμού πιστεύει στα UFO και την παρουσία των εξωγήινων ανάμεσά μας. Ο Θεός γίνεται ένας τεχνολογικός Θεός ή μια ανώτερη νοημοσύνη που από το διάστημα “καθοδηγεί” την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Η “θρησκεία” του New Age είναι ακριβώς αυτή η απόπειρα ενός συγκρητισμού ανάμεσα στο θρησκευτικό συναίσθημα και τον τεχνολογικό μεσσιανισμό.

Στη σημερινή Ελλάδα, σε μια εποχή βαθύτατης κρίσης και παρακμής, δεν είναι καθόλου τυχαίο πως, απέναντι στα αδιέξοδα, αρκετοί Έλληνες
στρέφονται προς την αρχαιότητα –γεγονός που θα μπορούσε να έχει και θετικές πλευρές– ενώ ορισμένοι αποπειρώνται όχι απλώς να επιστρέψουν στο “δωδεκάθεο” αλλά και να συνδυάσουν αυτή την επιστροφή με τα UFO, τους εξωγήινους και τα “διαστημόπλοια” των αρχαίων Ελλήνων.
Κατ’ αυτό τον τρόπο, ο τεχνολογικός μεσσιανισμός αποκτάει μυθολογική και... χιουμοριστική χροιά. Οι Έλληνες λοιπόν δεν θα σωθούν μέσα από την ενεργοποίησή τους σε μια εναλλακτική κατεύθυνση στο παρόν, αλλά με την προσφυγή τους σε “Ομάδες Έψιλον” και άλλους παρόμοιους κρετινισμούς.

Απέναντί μας ο εβραϊκός μεσσιανισμός, μέσα από τη σιωνιστική του μετεξέλιξη, μεταβάλλεται από απελευθερωτικό πρόσταγμα σε ρατσιστικό παραλήρημα και κινδυνεύει να οδηγήσει σε παγκόσμια ανάφλεξη.
Στην Ελλάδα, μια χώρα που δυστυχώς μόνον ο Μποστ και οι γελοιογράφοι [βλέπε και Μητσικώστα] μπορούν να αποδώσουν ρεαλιστικά, καταντήσαμε το υποκατάστατο του μεσσιανισμού να είναι τα γελοία “οράματα” φρενοβλαβών ή απατεώνων.

ΠΗΓΗ·  ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΡΔΗΝ

Κοινωνία

1societyΆρθρα που σχετίζονται με κοινωνικά θέματα.

Επιστήμη

Άρθρα που σχετίζονται με επιστημονικά θέματα. . .

Εκπαίδευση

Άρθρα που διαπραγματεύονται εκπαιδευτικά θέματα. . . 

Πολιτισμός

Άρθρα για την κουλτούρα και τον πολιτισμό. . .