Παράδοση

User Rating:  / 19
PoorBest 

Παράδοση και αλλαγή

(Είναι νόμος της ζωής)

Η ανθρώπινη δραστηριότητα είναι πολυδιάστατη, πολυδύναμη, πολύμορφη-αρχίζει με τον αγώνα για επιβίωση, συνεχίζεται με την προσπάθεια για κοινωνι­κή και πολιτική οργάνωση, ολοκληρώνεται με τη ζήτηση της αλήθειας, τη δημι­ουργία ή τη Θέαση της ομορφιάς, με την αναζήτηση της ευδαιμονίας κ
αι τη Βίω­ση της αρετής, με τη γοητεία της απεραντοσύνης και της αιωνιότητας.

 

Όλες αυτές οι κατευθύνσεις της ανθρώπινης προσπάθειας (οικονομική, κοινω­νική, πολιτική, επιστημονική, ηθική, καλλιτεχνική, θρησκευτική) είναι νόμιμες, όλες μαζί συνεκφράζουν τη ζωή, όλες μαζί συνοικοδομούν τον πολιτισμό και τελικά αποκρυσταλλώνονται σε κάποιες συγκεκριμένες μορφές που εκφράζουν ορι­σμένο περιεχόμενο· κι όλες μαζί συναποτελούν την πολιτισμική παράδοση. Λόγου χάρη: το άροτρο, η κοινοτική οργάνωση και η αντίστοιχη φορολογική τεχνική, η νομοθεσία του Σόλωνα, το βήμα του ρήτορα πάνω στην Πνύκα, η γεωμετρία του Ευκλείδη, τα λατρευτικά σύμβολα της μινωικής Κρήτης, οι Καρυάτιδες στο Ερε­χθείο ή το εργόχειρο μιας νησιωτοπούλας, όλα αυτά εκφράζουν ανθρώπινη προ­σπάθεια, υπηρέτησαν κάποτε ή υπηρετούν ακόμη τη ζωή μιας κοινωνίας, διατη­ρούνται αυτούσια ή μεταμορφώνονται και αναμορφώνονται μέσα σε νέες συν­θήκες ή επιζούν μόνο ως σύμβολα στη μνήμη των λαών, ως έκφραση της δημι­ουργικότητας τους, ως πολιτισμική περιουσία και καύχημα τους.

 

Οι μορφές της πολιτισμικής δημιουργίας (ιδιαίτερα τα προϊόντα της συλλογι­κής ζωής και αποδοχής), ενώ έχουν κοινή αφετηρία για όλους τους λαούς (γιατί πηγάζουν από την ανθρώπινη φύση και υπηρετούν τις ανθρώπινες ανάγκες), ποι­κίλλουν ως προς τη μορφή, το περιεχόμενο και τη λειτουργία τους· έχουν την ιδι­αιτερότητα που τους προσδίδει η ξεχωριστή φυσιογνωμία του λαού που τις δημι­ούργησε (π.χ. η νομοθεσία του Σόλωνα ή η Δωδεκάδελτος της Ρώμης έχουν την ιδιαιτερότητα της κοινωνίας όπου γεννήθηκαν). Αυτή την ιδιαιτερότητα της πολιτι­σμικής δημιουργίας θεωρούν οι λαοί δική τους περιουσία, «παράδοση» τους.

Απέναντι στην παράδοση τους -που κάθε μέρα παλιώνει και κάθε μέρα ανα­νεώνεται- στέκουν οι λαοί με διάφορα αισθήματα, συναισθήματα και ενδιαφέ­ροντα: Πρώτα έρχεται το αίσθημα της ομαδικής-συλλογικής περιουσίας (η νο-μοθεσία του Σόλωνα είναι κληρονομιά μας, τα έργα του Περικλή στην Ακρόπο­λη, του Ιουστινιανού στην Κων/λη είναι καύχημα μας).Έπειτα το συναίσθημα της ευλάβειας και η διάθεση της συντήρησης. Συχνά εκδηλώνεται (και υποσυνείδητα πάντα υπάρχει) η διάθεση να αντλήσουμε από την παράδοση πείρα, αυτογνω­σία, έμπνευση. Παράλληλα ωριμάζει η συνείδηση της αέναης αλλαγής που είναι η κύρια έκφραση της ζωής.

Τούτο το τελευταίο βίωμα, η συνείδηση της μόνιμης αλλαγής, Βάζει εύλογα σε δοκιμασία τους ανθρώπους που από συνήθεια ή για άλλους λόγους (αδράνειας, ψυχικής αναπλήρωσης, συμφέροντος) νοσταλγούν το παρελθόν τους, την παρά­δοση τους. Έτσι γεννιέται για κάθε άτομο και για κάθε κοινωνία μία μόνιμη και -ελπίζω να φανεί- γόνιμη αντιδικία ανάμεσα στο δικό μας, το προγονικό, το πα­ραδοσιακό, το δοκιμασμένο (από τη μια μεριά) και το αδοκίμαστο, το νέο, το αβέ­βαιο ίσως και δανεισμένο, αλλά γοητευτικό κι ελπιδοφόρο (από την άλλη).

Επιθυμώ να επισημάνω τα χαρακτηριστικά της δημιουργικής αυτής αντιδι­κίας, γιατί κάτω από αυτή υποβόσκει το ενιαίο ρεύμα της ζωής, όπου συμπλέ­ουν το παλιό και το νέο. Ποια είναι αυτά τα χαρακτηριστικά; α. Η αντιδικία (ανάμεσα στο παλιό και το νέο) είναι υγιής έκφραση της ζωής. β. Συνήθως η ώριμη γενιά κρατεί τις παραδόσεις (Βιολογικός συντηρητισμός), η νέα γενιά υψώνει τη σημαία της αλλαγής, γ.  Από την αντιδικία προβάλλει το πόσο είναι χρήσιμη, βιώσιμη η παράδοση και αναδύεται ωριμότερη και γυμνασμένη η αλλαγή. δ. Η παράδοση δε χάνεται εύκολα· συχνά μεταμορφώνεται, τροποποιείται, αλ­λά επιζεί, άλλοτε ως μορφή (κυρίως στην τέχνη) και συνηθέστερα ως ιδέα, γόνιμη και δημιουργική. [...]

Φ.Κ. Βώρος

Κοινωνία

1societyΆρθρα που σχετίζονται με κοινωνικά θέματα.

Επιστήμη

Άρθρα που σχετίζονται με επιστημονικά θέματα. . .

Εκπαίδευση

Άρθρα που διαπραγματεύονται εκπαιδευτικά θέματα. . . 

Πολιτισμός

Άρθρα για την κουλτούρα και τον πολιτισμό. . .